Переводчик Translate.kg

каңгы

Киргизско-Русский словарь Юдахина (ky-ru)
каңгы I
каңгы баш или башы каңгы ополоумевший, полупомешанный; растерявшийся (прим. см. айры I 1).
каңгы II
то же, что каңкы.

каңгы

Кыргыз тилинин орфографиялык сөздүгү (Карасаев) (ky-ky)
каңгы: каңгы баш

КАҢГЫ

Энциклопедия - Аалам-Манастын музыкасы (ky-ky)
КАҢГЫ — этноним. Кыргыздардын ичкилик бөлүгүнүн негизги урууларынын бири. Бакайдын атасы Бай Жакыпка жолуккандан кийинки окуяларда төмөндөгүдөй айтылат:
Жаңыдан келген тууганы,
Бай Жакыпты мааналап
Бир жыл болгон турганы,
Алты, бештен түтүнү,
Каңгы деген калк эле.
Каңгылардын ичинде
Чегиш деген алп эле (Сагымбай Орозбаков, 1. 191).

К. (орусча — канглы, казакча — каңлы — И. М.) тарыхта белгилүү этноним. 11—12-кылымда Хорезм менен Волганын аралыгында огуздар менен 11-кылымда Иртыш аймагынан Орто Азияга келген кыпчактардын аралашмасынан түзүлгөн уруу бирикмеси. Алар көбүнчө көчмөн жана кол өнөрчүлүк турмушта жашашкан. К-лар орто кылымдарда Орто Азия мамлекеттеринде белгилүү роль ойногон. Алардын айрым бөлүктөрү 13-кылымда Ысык-Көлгө да оошуп келгени белгилүү. Бирок, моңголдор аларды таптакыр алсыздандырып ташташкан. Кийинки мезгилдерде К-лар кыргыз, өзбек, казак, каракалпак жана башкырт элдеринин курамына сиңип кеткен. «Манас» эпосу ушул тарыхый чындыкты жалпылаштырып көркөм чагылдырганын айтууга болот.
И. Молдобаев

каңгы

Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү (1969-ж.),(ky-ky)
этиш. 1. Тентүү, бет алган жакка кете берүү. Уруу байлары жай күндөрүндө кайда көчсө, «байкуштары» аларды ээрчип, артынан каңгып жүрө берүүгө аргасыз болушкан (Убукеев).
2. өт. Башы катуу, эмне кылаарын билбей калуу. Эки жол айры болсо, иттин башы каңгы болот (макал). Байкап турган маңгулу, Башы жаман каңгыды («Манас»).
каңгыр- каңгырт- каңгыра- каңгырат- каңгы каңгыл каңгыма каңгыл каңгыма каңгыр- каңгы каңгы- каңгыр каңгыра- каңгырат- каңгыратуу каңгыраш каңгыроо каңгырт каңгырат каңгыроо каңгыра каңгыр каңгы