Переводчик Translate.kg

керней

Кыргыз тилинин түшүндүрмө сөздүгү (1969-ж.),(ky-ky)
зат. 1. Түтүндү сыртка чыгаруу үчүн металлдан жасалган труба. Пароход.. кернейинен кара кочкул түтүндү бурк-бурк үйлөтүп пристандан козголду (Сыдыкбеков).
2. муз. Ооз менен үйлөп тарта турган музыкалык аспап. Керней тартып бапылдап, Сурнай үнү такылдап («Манас»). Тыштан сурнай-кернейдин үнү угулат (Бөкөнбаев).

керней

Киргизско-Русский словарь Юдахина (ky-ru)
то же, что кериней;
параходдун зор кернейинен чыккан түтүн дым, выходящий из большой трубы парохода.

керней

Кыргыз тилинин орфографиялык сөздүгү (Карасаев) (ky-ky)
керней (самоордун),
кернейи

керней

Кыргыз тилинин орфографиялык сөздүгү (Карасаев) (ky-ky)
керней (музыка кура лы)

КЕРНЕЙ

Энциклопедия - Аалам-Манастын музыкасы (ky-ky)
КЕРНЕЙ — музыкалык үйлөмө аспап. Орто Азия жана Иранда аскердин кабар берүүчү музыкалык аспабы катары колдонулган. Эпосто К. көбүнчө сурнай менен бирдикте аткарылып, жоокерлерди, элди чогултуу үчүн тартылган: «Керней, сурнай тарттырып жарчыга кабар айттырып» (Сагымбай Орозбаков, 2. 60). Ошондой эле К. ар түрдүү окуяларда, башкы каармандардын жеңиштеринде, салтанаттарында жана башкалар учурларда тартылган. Мисалы, Манас баатыр Акунбешимди жеңгенде:
Ордого керней коюлуп,
Дүйнө жүзү союлуп.
Желек туудан бөлүнбөй
Жердин жүзү көрүнбөй (Сагымбай Орозбаков, 2. 180),— деп баяндалат.

К. башка музыкалык аспапсыз жеке да тартылган. Аскерлерди чогултуучу-кабардоочу аспап катарында пайдаланылган.


Манас баатырдын туш-тушка кеткен аскерин жыюуда: «Баңдулунун түбүндө Жети жүз керней бапылдап Аскерин жыйып азырлап» (Сагымбай Орозбаков, 2. 127) — делип сүрөттөлөт. Манас Алооке канды багындырганда:
Бакка пааша киргенде,
Баркыраган кернейден
Алты жүзү тартылып,
Кернейдин үнү бапылдап
Сурнайдын үнү такылдап (Сагымбай Орозбаков, 2. 184), жеңишти даңазалайт.


керней керней кернейчи керней керней